Elektrik Rehberi
Kaçak Akım Rölesi Neden Atar?
Kaçak akım rölesi, elektrik akımının olması gereken yolun dışına çıktığını algıladığında enerjiyi keser. Sürekli atması can sıkıcı olsa da röleyi iptal etmek değil, kaçağın kaynağını bulmak gerekir.
Kaçak akım rölesi, elektrik akımının olması gereken yolun dışına çıktığını algıladığında enerjiyi keser. Sürekli atması can sıkıcı olsa da röleyi iptal etmek değil, kaçağın kaynağını bulmak gerekir. Yanık kokusu, duman, kıvılcım veya ısınma varsa müdahale etmeyin; enerjiyi güvenli biçimde kesin ve profesyonel destek alın.
Kaçak akım rölesi ne işe yarar?
Röle, fazdan çıkan akımla nötrden dönen akımı karşılaştırır. Arada belirli bir fark oluştuğunda akımın insan vücudu, nemli yüzey, metal gövde veya toprak üzerinden kaçtığını varsayarak devreyi keser. Konutlarda kullanılan hassas röleler elektrik çarpmasına karşı önemli bir koruma katmanıdır. Bu nedenle rölenin atması çoğu zaman cihaz veya tesisatta araştırılması gereken bir durum olduğunu gösterir.
Arızalı cihazlar röleyi neden attırır?
Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, termosifon, fırın, buzdolabı ve klima gibi cihazlarda izolasyon zayıfladığında metal gövdeye kaçak oluşabilir. Röle belirli bir cihaz çalıştırıldığı anda atıyorsa o cihaz şüphelidir. Cihazın fişini çekin ve tekrar kullanmayın. Başka prize takarak denemek sorunu çözmez; kaçağı farklı hatta taşıyabilir. Cihaz ve tesisat ayrı ayrı ölçülmelidir.
Nem ve su teması
Banyo, mutfak, balkon, bodrum ve dış alanlarda nem; priz, buat ve armatür bağlantılarına ulaşabilir. Yağmur sonrasında veya temizlikten sonra rölenin atması nem ihtimalini güçlendirir. Dış mekân ekipmanlarında uygun IP koruma sınıfı kullanılmalı, kablo girişleri sızdırmaz olmalıdır. Islak bir noktaya elle müdahale etmeyin ve enerjiyi güvenli biçimde kesin.
Nötr ve toprak hattının temas etmesi
Tesisatın röleden sonraki bölümünde nötr ile toprak hattının birbirine temas etmesi dengesizliğe yol açabilir. Yanlış bağlantı yapılmış prizler, ortak nötr kullanılan devreler ve hatalı pano düzenlemeleri bu sorunu oluşturabilir. Bu tür arızalar gözle kolayca anlaşılmaz; izolasyon ve süreklilik ölçümleri gerekir. Topraklama ve kaçak akım koruması birlikte değerlendirilmelidir.
Kablo izolasyonunun bozulması
Duvar içinde ezilen, vida ile yaralanan, kemirgen tarafından zarar gören veya zamanla yıpranan kablolar küçük kaçaklar oluşturabilir. Nem arttığında kaçak büyüyebilir ve röle rastgele zamanlarda atabilir. Bu durumda yalnızca prizleri değiştirmek yeterli olmaz. Hatlar bölüm bölüm ayrılarak izolasyon direnci ölçülmeli ve sorunlu kablo tespit edilmelidir.
Birden fazla küçük kaçak birleşebilir
Her cihazın filtre devreleri nedeniyle çok küçük doğal kaçakları olabilir. Tek başına korumayı tetiklemeyen bu kaçaklar, çok sayıda cihaz aynı röleye bağlı olduğunda toplam sınırı aşabilir. Büyük evlerde veya iş yerlerinde devrelerin uygun biçimde bölünmesi, seçici koruma tasarımı ve doğru röle tipi gerekebilir. Bu çalışma proje ve ölçüm gerektirir.
Röle attığında güvenli kontrol sırası
Eller kuru ve ortam güvenliyse bağlı cihazların fişlerini çekin. Alt devre sigortalarını kapatıp röleyi bir kez kaldırın. Röle açık kalırsa devreler uzman tarafından sırayla kontrol edilerek sorunlu hat belirlenebilir. Ancak pano kapağını açmayın, kablo sökmeyin ve röleyi bantla sabitlemeyin. Röle hiçbir hat açık değilken de atmıyorsa cihaz veya hatlardan birinde kaçak olabilir; hemen yeniden atıyorsa pano bağlantısı veya röle de incelenmelidir.
Kaçak akım rölesi bozulabilir mi?
Röleler mekanik ve elektronik bileşenler içerir; yaşlanma, aşırı akım, gevşek bağlantı ve yanlış montaj nedeniyle arızalanabilir. Üzerindeki test düğmesine basıldığında devreyi kesmesi gerekir; fakat bu test tüm tesisatın sağlıklı olduğunu göstermez. Röle değişimi öncesinde gerçek kaçağın bulunması önemlidir. Aksi halde yeni röle de atmaya devam eder.
Röleyi iptal etmek neden tehlikelidir?
Röleyi köprülemek veya devre dışı bırakmak, elektrik çarpmasına karşı kritik korumayı ortadan kaldırır. Sorunlu cihaz çalışmaya devam edebilir ve metal gövdelerde tehlikeli gerilim oluşabilir. Ayrıca kaçaklar elektrik yangınına dönüşebilir. Kalıcı çözüm, kaçağın ölçümle bulunması ve arızalı bölümün onarılmasıdır.
Ne zaman elektrikçi çağırmalısınız?
Röle tekrar tekrar atıyorsa, belirli bir cihazla ilişki kurulamıyorsa, yağmur ve nem sonrası sorun oluşuyorsa, prizlerde çarpılma hissi varsa veya test düğmesi çalışmıyorsa uzman çağırın. Canlar Elektrik, İstanbul genelinde kaçak akım ölçümü, pano kontrolü, topraklama ve arıza tespiti gerçekleştirir.
Merak edilenler
Sık sorulan sorular
Kaçak akım rölesi durduk yere neden atar?
Gizli izolasyon kaçağı, nem, nötr-toprak teması veya birden fazla cihazın küçük kaçaklarının toplamı buna neden olabilir.
Röleyi kaldırınca tekrar atıyorsa ne yapılmalı?
Zorlanmamalı; cihazlar fişten çekilmeli ve uzman ölçümü yapılmalıdır.
Kaçak akım rölesi iptal edilir mi?
Hayır. İptal edilmesi elektrik çarpması ve yangın riskini ciddi biçimde artırır.
Arızayı güvenli biçimde çözelim.
Pano, sigorta, kaçak akım, priz ve tesisat arızalarında yerinde kontrol için Canlar Elektrik’e ulaşın.